Lezing Professor Emmer

De eerste activiteit in het nieuwe jaar was een lezing in een nagenoeg volle zaal van het auditorium van de Openbare Bibliotheek door emeritus hoogleraar Prof. Dr. P.C. (Piet) Emmer, getiteld "Wie heeft de slavernij afgeschaft?".

Na de opening en het welkomstwoord door Josette leidde Els de spreker in.

Velen konden zich de heer Emmer nog wel herinneren van de zeer boeiende lezing, welke hij voor de Vrienden heeft gegeven in 2006. Piet Emmer was jarenlang als hoogleraar verbonden aan de Universiteit van Leiden en geldt als een specialist op het gebied van slavernij en immigratie. Hij is auteur van onder andere “De Nederlandse slavenhandel 1500–1850” en “The Dutch in the Atlantic Economy 1580-1880”.

De spreker ging in zijn lezing in op de de verschillende theorieën welke oorzaken geleid hebben tot de afschaffing van de slavernij. Kwam dit bijvoorbeeld door de opkomst van de industrialisatie, toenemend verzet van de slaven of kwam dit door de abolitionisten? Hij deed dat in de vorm van een pleidooi, waarbij zowel argumenten voor als argumenten tegen de verschillende theorieën aan bod kwamen. Eén van die punten was dat geconcludeerd kon worden dat de slavernij voor bepaalde artikelen (o.a. suiker en katoen) rendabel was tot aan de afschaffing van de slavernij. Het was uiteindelijk aan de zaal om een oordeel te vellen en er kwamen na afloop uit het publiek veel vragen en meningen naar voren.

Zowel voor als na de lezing maakten de aanwezigen druk gebruik van de gelegenheid om nieuwjaarswensen uit te wisselen. Na afloop werd er door het bestuur een nieuwjaarsborrel geschonken.

Open House Nationaal Archief

Speciaal voor de Vrienden organiseerde het Bestuur in samenwerking het Nationaal Archief op zaterdag 5 november j.l. een Open House.

Om 10.00 uur werden de Vrienden in het nieuwe auditorium welkom geheten door de voorzitter Josette Vos, waarna de heer Erwin Gibbes van het Archief een uitleg gaf over de taken en werkzaamheden van het Nationaal Archief. Hierna werden drie groepen gevormd die, elk onder leiding van een archiefmedewerker, de diverse afdelingen bezochten. Door de medewerkers waren op iedere afdeling stukken klaar gelegd, zodat men een idee kon krijgen wat er zoal in de archieven te vinden is.
Bij de restauratieafdeling werd door Peter van Dijk een uitleg gegeven over het restaureren van oude stukken. Ook kregen de Vrienden de gelegenheid om in een van de afdelingen van het nieuwe depot een kijkje te nemen.

Na afloop kon men met een hapje en drankje nog even napraten op de voorgalerij van het prachtig gerestaureerde gebouw.

Klik hier voor de rest van de foto's.

Speurtocht in Punda

Op 18 september vond er een speurtocht langs de historische gebouwen van Punda plaats. Het vertrek- en eindpunt lag op het Wilhelminaplein en de tocht bestond uit een een blinde kaart, een vragenlijst en fotobeelden. Elke vraag leverde een letter op en al die letters samen vormden een woord waarvoor extra punten te verdienen waren. Foute antwoorden leverden echter strafpunten op.

De deelnemers liepen de route in groepjes van 3 tot 5 personen en de meesten deden daar een kleine twee uur over. Om de 5 minuten vertrok er een groep, na een aantal laatste instructies van Els die zich onder het standbeeld van Koningin Wilhelmina had geposteerd. Zij was ook degene die deze tocht had bedacht, uitgezet en vele malen nagelopen op fouten en wijzigingen. Vanaf het Wilhelminaplein ging de route langs de Tempel, via de boogjes terug naar het Wilhelminaplein, door Fort Amsterdam en zo verder zigzaggend door de straten en steegjes van Punda.

De eerste groep vertrok om 9 uur en was tegen 11 uur weer terug om de antwoorden in te leveren. De rest volgde snel daarna. Bij het eindpunt werden de antwoordlijsten ingeleverd en kreeg men naar keuze awa di limoenchi, cola, juice of water en een krentenbol of pastechi.
Daarna was het aan de jury om de antwoorden te controleren en de uitslag bekend te maken. Opmerkelijk genoeg was er geen enkele groep die het juiste woord wist te vinden.

Foto's van deze tocht zijn te vinden bij de Foto galerijen.

Plantages, tuinen en kanoekjes

Onderzoek naar de historie van een plantage of tuin begint met het bestuderen van de transportaktes: wie verkocht de plantage aan wie, voor hoeveel en wat was daarbij inbegrepen (inventaris)? Om deze transportaktes te kunnen vinden in de archieven heb je of de datum van verkoop nodig, of het aktenummer.

Els Langenfeld is jaren bezig geweest met het inventariseren van de transportaktes en heeft in augustus vorig jaar een deel van het resultaat gebundeld in een boek getiteld "Plantages, tuinen en 'kanoekjes' 1780-1885", waarvan aan de vier onderzoeksbibliotheken elk twee exemplaren zijn gedoneerd.

Sinds deze week zijn de gegevens voor iedereen ook hier te raadplegen bij de Bronbewerkingen.

De Asjkenazische Gemeenschap op Curaçao

Voor de lezing van Jeannette van Ditzhuijzen van 11 mei j.l. was er een grote belangstelling. Omdat de capaciteit van het auditorium in de Openbare Bibliotheek beperkt is, was het bestuur zelfs genoodzaakt om een stop in te voeren op het aantal aanmeldingen.

Jeannette van Ditzhuijzen, een zeer vlotte spreekster en auteur van het boek ‘Een sjtetl in de tropen’, verhaalde over de komst van de eerste Asjkenazische joden naar Curaçao. Waarom verlieten zij hun vaderland en hoe kwamen zij op Curaçao terecht? Hoe verging het hun in die eerste, moeilijke beginjaren? De lezing werd opgeluisterd met tal van oude foto’s en documenten. Hiervoor werden ook foto’s gebruikt die niet in het boek zijn opgenomen.
De toehoorders kregen foto’s te zien van een zeer jonge Spritzer, van zijn latere zakenpartner Fuhrmann en hun befaamde juwelierszaak. Maar ook van de jonge graanhandelaar Gerstenbluth, die, omdat zijn zending graan onderweg was bedorven, berooid in het Caribisch gebied aankwam en tijdens een bunkerstop op Curaçao emplooi vond. Vooral voor het oudere publiek waren de foto’s een beeld van herkenning.
Na afloop was er volop gelegenheid om onder het genot van een drankje na te praten met Van Ditzhuijzen en elkaar. Het bestuur van de Vrienden kon terugzien op een zeer geslaagde lezing.

Nieuw artikel over de slaven van de families Lauffer

Op de pagina met artikelen werd een artikel van Helma Maduro-Molhuijsen over de slaven van de familie Lauffer geplaatst. Het artikel verscheen eerder in druk in ons kwartaalblad De Archiefvriend.

Onbekende forten en batterijen op Curaçao

In samenwerking met de Faculteit der Technische Wetenschappen van onze universiteit was er een lezing door onze Vriend Drs. François van der Hoeven over "De onbekende Forten en Batterijen op Curaçao".

François van der Hoeven is sociaal geograaf, was in de jaren zeventig leraar op het Peter Stuyvesant College en in de jaren tachtig en negentig werkzaam op Sint Maarten. Sinds 1995 woont hij weer op Curaçao en is actief in de Stichting Maritieme Archeologie Curaçao (Stimacur) en de Werkgroep Archeologie van NAAM (National Archeological Anthropological Memory Management).

Samen met Fred Chumaceiro begon hij in 2008 aan wekelijkse speurtochten naar overblijfselen uit het verleden. Het eerste jaar wisselden zij van alles af, plantages, ruïnes, zoutpannen en grotten met indianen-tekens. Een jaar later bezocht François van der Hoeven voor het eerst de kaartenafdeling van ons Nationaal Archief om te kijken of er iets over Fort Collenburg te vinden was .... en dat was er. Naar aanleiding van die informatie vond hij het fort terug. Niet veel later zag hij de kaarten van Creefts uit 1784 en 1785 met daarop een groot aantal onbekende forten! Aan de hand van die kaarten en ook de Werbata kaarten uit 1906 en de latere kadasterkaarten is hij naar elk onbekend fort gaan zoeken. Dit leidde tot de herontdekking van een groot aantal forten en batterijen waarover de reguliere geschiedenis niets vertelde of er van uit ging dat ze geheel verdwenen waren. Een groot aantal is inmiddels officieel tot monument verklaard.

Na het welkomstwoord door de voorzitter werd de spreker verder ingeleid door zijn voormalig collega en teamlid van de Werkgroep Archeologie van NAAM, de heer Charles do Rego.

De lezing zelf werd gelardeerd met de kaarten van Creefts, hedendaagse beelden, oude foto's en kaarten van Werbata. Er werd van elk fort(je) aangegeven waar de restanten werden gevonden en of dat klopte met de locatie zoals die op de kaarten van Creefts werd opgegeven.

Een foto collectie van deze lezing is te vinden in de Foto Galerijen.

Na afloop werd er zoals gebruikelijk op de patio onder het genot van een drankje nagepraat.

Nieuw artikel over de huizen van de familie Lauffer

Op de pagina met artikelen werd een artikel van Stanley Marugg over huizen van de familie Lauffer in de negentiende eeuw geplaatst. Het artikel verscheen eerder in druk in ons kwartaalblad De Archiefvriend.

Excursie naar NAAM

De eerste activiteit van het nieuwe jaar was een bezoek aan NAAM* op donderdagmiddag 13 januari.
In haar inleiding memoreerde Josette Vos over hetgeen er in het afgelopen jaar allemaal was georganiseerd en volbracht. Ook gaf zij een aantal onderwerpen aan waarover in het komende jaar lezingen zullen worden gehouden, onder andere over onze gouverneurs en onze forten.
Daarna gaf zij het woord aan mevrouw drs. Ieteke Witteveen, directeur van NAAM, die uitleg gaf over het werk en de doelstellingen van deze stichting. Vervolgens was er een rondleiding door de collectiebeheerder Lida Pandt en de stafleden Amy Victorina en Su Girigori, respectievelijk in archeologie en antropologie gespecialiseerd.
Tevens was er gelegenheid tot bezichtiging van de tentoonstelling  ‘Skol di Antes / de schoolklas van vroeger’ met lesmateriaal en schoolmeubilair uit de jaren vijftig van de vorige eeuw. Deze expositie is nog tot 31 januari 2011 te bewonderen.
De tentoonstelling "Téduki na Kaminda" zou eigenlijk al moeten zijn afgelopen, maar werd speciaal voor ons bezoek enkele dagen verlengd.

Na afloop was er gelegenheid om met elkaar te toosten op het nieuwe jaar. Hierbij presenteerde onder meer Els Langenfeld haar onlangs uitgekomen boek aan de Vrienden: Verhalen uit het Verleden, deel 2.
In onze fotogalerij is een selectie van de foto's van dit bezoek opgenomen.

* NAAM (National Archaeological Anthropological Memory Management) is gehuisvest aan het Johan van Walbeeckplein 13  te Pietermaai. Hun website is te bereiken op http://www.naam.an