Het muntenmuseum op Scharloo

Op 23 maart was er een excursie naar het Muntenmuseum van de Centrale Bank in Scharloo. In verband met de ruimte in het museum was het aantal personen dat kon deelnemen helaas beperkt.

De tentoonstelling liet de geschiedenis zien van het betalingsverkeer op Curaçao en in de (voormalige) Nederlandse Antillen. Van ruilhandel vanaf het tijdperk van de kralen als ook de munten-stelsels tijdens de Spaanse, Franse, Deense, Engelse en Nederlandse koloniale perioden tot en met de gangbare ‘eigen’ munten vanaf 1954 tot op heden. Wijlen onze Vriend Pieter Swakhoven heeft destijds als numismaticus een interessante bijdrage geleverd.

De rondleiding was onder leiding van Etlanze de Lannoy en haar collega's en er was tevens een presentatie over de functies van de Centrale Bank. Daarna was er in bijbehorende Art Gallery gelegenheid om een tentoonstelling te bezichtigen van door lokale kunstenaars vervaardigde sieraden, schilderijen en beelden.

Het schiereiland van Caracasbaai

Op 3 maart waren de Vrienden op uitnodiging van ir. Michael Newton van de Stichting Pro Monumento op excursie naar het Schiereiland van Caracasbaai. Tevens was Yvette Raveneau van de actiegroep Amigu di Tera aanwezig.

In een tegenreactie op de plannen voor grootschalige toeristische ontwikkeling op het schiereiland met een megapier, hotels, appartementencomplexen en een shoppingmall, hebben zeven niet-gouvernementele organisaties (Ngo’s) in 2010 een ‘uitwerkingsplan’ (een soort bestemmingsplan) hiervoor opgesteld. Uitgangspunt hierbij is om af te zien van grootschalige bouwprojecten en het schiereiland uit te roepen tot een “Parke Nashonal”, waar de lokale bevolking en de toerist kunnen recreëren en genieten van de natuur. Een nationaal park op het schiereiland, gemanaged door een beheersorganisatie, past ook in de duurzame ontwikkelingsvisies, o.a. van de United Nations, waar een balans moet worden gevonden tussen ecologische, economische en sociale ontwikkeling. Dit uitwerkingsplan is te bekijken op www.caracasbaai.org.

Tijdens de rondleiding werd op dit plan, waarvan ProMo initiator is, nader ingegaan en was ruime gelegenheid hierover van gedachten te wisselen. Niet alleen de bekende gebouwen zoals Fort Beekenburg en het Quarantainegebouw werden bezocht maar ook enkele fraaie natuurgebieden.

Na 's morgens vroeg bij de parkeerplaats naast de rotonde te hebben verzameld werd er met zo min mogelijk auto's van punt naar punt gereden. De eerste stop was bij het binnenwater met een uitleg van mw. Raveneau. Daarna bij Fort Beekenburg, waar men de kans kreeg om het fort uitgebreid te verkennen, het Quarantainegebouw en het daar naastgelegen uitzichtpunt waar zich ook restanten van de Ruiterpost bevinden. Van hieruit ging het naar het meest oostelijke deel van het gebied bij de ingang van het Spaanse Water. Hier werd nader ingegaan op de bedreiging van de mangrovebossen en de daar nog aanwezige Grote Kroonslakken (karkó). Er waren nog stops bij het hoger gelegen plateau met een fraai uitzicht op het Quarantainegebouw, bij de mangroves achter de loods en tenslotte bij het uitzichtpunt over het Spaanse Water.

Het was een bijzonder leerzame en aangename ochtend.

Foto's van deze excursie staan in een foto galerij.

Lezing Professor Emmer

De eerste activiteit in het nieuwe jaar was een lezing in een nagenoeg volle zaal van het auditorium van de Openbare Bibliotheek door emeritus hoogleraar Prof. Dr. P.C. (Piet) Emmer, getiteld "Wie heeft de slavernij afgeschaft?".

Na de opening en het welkomstwoord door Josette leidde Els de spreker in.

Velen konden zich de heer Emmer nog wel herinneren van de zeer boeiende lezing, welke hij voor de Vrienden heeft gegeven in 2006. Piet Emmer was jarenlang als hoogleraar verbonden aan de Universiteit van Leiden en geldt als een specialist op het gebied van slavernij en immigratie. Hij is auteur van onder andere “De Nederlandse slavenhandel 1500–1850” en “The Dutch in the Atlantic Economy 1580-1880”.

De spreker ging in zijn lezing in op de de verschillende theorieën welke oorzaken geleid hebben tot de afschaffing van de slavernij. Kwam dit bijvoorbeeld door de opkomst van de industrialisatie, toenemend verzet van de slaven of kwam dit door de abolitionisten? Hij deed dat in de vorm van een pleidooi, waarbij zowel argumenten voor als argumenten tegen de verschillende theorieën aan bod kwamen. Eén van die punten was dat geconcludeerd kon worden dat de slavernij voor bepaalde artikelen (o.a. suiker en katoen) rendabel was tot aan de afschaffing van de slavernij. Het was uiteindelijk aan de zaal om een oordeel te vellen en er kwamen na afloop uit het publiek veel vragen en meningen naar voren.

Zowel voor als na de lezing maakten de aanwezigen druk gebruik van de gelegenheid om nieuwjaarswensen uit te wisselen. Na afloop werd er door het bestuur een nieuwjaarsborrel geschonken.

Open House Nationaal Archief

Speciaal voor de Vrienden organiseerde het Bestuur in samenwerking het Nationaal Archief op zaterdag 5 november j.l. een Open House.

Om 10.00 uur werden de Vrienden in het nieuwe auditorium welkom geheten door de voorzitter Josette Vos, waarna de heer Erwin Gibbes van het Archief een uitleg gaf over de taken en werkzaamheden van het Nationaal Archief. Hierna werden drie groepen gevormd die, elk onder leiding van een archiefmedewerker, de diverse afdelingen bezochten. Door de medewerkers waren op iedere afdeling stukken klaar gelegd, zodat men een idee kon krijgen wat er zoal in de archieven te vinden is.
Bij de restauratieafdeling werd door Peter van Dijk een uitleg gegeven over het restaureren van oude stukken. Ook kregen de Vrienden de gelegenheid om in een van de afdelingen van het nieuwe depot een kijkje te nemen.

Na afloop kon men met een hapje en drankje nog even napraten op de voorgalerij van het prachtig gerestaureerde gebouw.

Klik hier voor de rest van de foto's.

Speurtocht in Punda

Op 18 september vond er een speurtocht langs de historische gebouwen van Punda plaats. Het vertrek- en eindpunt lag op het Wilhelminaplein en de tocht bestond uit een een blinde kaart, een vragenlijst en fotobeelden. Elke vraag leverde een letter op en al die letters samen vormden een woord waarvoor extra punten te verdienen waren. Foute antwoorden leverden echter strafpunten op.

De deelnemers liepen de route in groepjes van 3 tot 5 personen en de meesten deden daar een kleine twee uur over. Om de 5 minuten vertrok er een groep, na een aantal laatste instructies van Els die zich onder het standbeeld van Koningin Wilhelmina had geposteerd. Zij was ook degene die deze tocht had bedacht, uitgezet en vele malen nagelopen op fouten en wijzigingen. Vanaf het Wilhelminaplein ging de route langs de Tempel, via de boogjes terug naar het Wilhelminaplein, door Fort Amsterdam en zo verder zigzaggend door de straten en steegjes van Punda.

De eerste groep vertrok om 9 uur en was tegen 11 uur weer terug om de antwoorden in te leveren. De rest volgde snel daarna. Bij het eindpunt werden de antwoordlijsten ingeleverd en kreeg men naar keuze awa di limoenchi, cola, juice of water en een krentenbol of pastechi.
Daarna was het aan de jury om de antwoorden te controleren en de uitslag bekend te maken. Opmerkelijk genoeg was er geen enkele groep die het juiste woord wist te vinden.

Foto's van deze tocht zijn te vinden bij de Foto galerijen.

Plantages, tuinen en kanoekjes

Onderzoek naar de historie van een plantage of tuin begint met het bestuderen van de transportaktes: wie verkocht de plantage aan wie, voor hoeveel en wat was daarbij inbegrepen (inventaris)? Om deze transportaktes te kunnen vinden in de archieven heb je of de datum van verkoop nodig, of het aktenummer.

Els Langenfeld is jaren bezig geweest met het inventariseren van de transportaktes en heeft in augustus vorig jaar een deel van het resultaat gebundeld in een boek getiteld "Plantages, tuinen en 'kanoekjes' 1780-1885", waarvan aan de vier onderzoeksbibliotheken elk twee exemplaren zijn gedoneerd.

Sinds deze week zijn de gegevens voor iedereen ook hier te raadplegen bij de Bronbewerkingen.

De Asjkenazische Gemeenschap op Curaçao

Voor de lezing van Jeannette van Ditzhuijzen van 11 mei j.l. was er een grote belangstelling. Omdat de capaciteit van het auditorium in de Openbare Bibliotheek beperkt is, was het bestuur zelfs genoodzaakt om een stop in te voeren op het aantal aanmeldingen.

Jeannette van Ditzhuijzen, een zeer vlotte spreekster en auteur van het boek ‘Een sjtetl in de tropen’, verhaalde over de komst van de eerste Asjkenazische joden naar Curaçao. Waarom verlieten zij hun vaderland en hoe kwamen zij op Curaçao terecht? Hoe verging het hun in die eerste, moeilijke beginjaren? De lezing werd opgeluisterd met tal van oude foto’s en documenten. Hiervoor werden ook foto’s gebruikt die niet in het boek zijn opgenomen.
De toehoorders kregen foto’s te zien van een zeer jonge Spritzer, van zijn latere zakenpartner Fuhrmann en hun befaamde juwelierszaak. Maar ook van de jonge graanhandelaar Gerstenbluth, die, omdat zijn zending graan onderweg was bedorven, berooid in het Caribisch gebied aankwam en tijdens een bunkerstop op Curaçao emplooi vond. Vooral voor het oudere publiek waren de foto’s een beeld van herkenning.
Na afloop was er volop gelegenheid om onder het genot van een drankje na te praten met Van Ditzhuijzen en elkaar. Het bestuur van de Vrienden kon terugzien op een zeer geslaagde lezing.